Błąd jest drugą okolicznością wyłączającą winę. Zgodnie z przepisami kodeksu karnego nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu pod wpływem błędu co do okoliczności stanowiących znamię czynu zabronionego. Jest to tzw. błąd faktyczny. Wyłącza on winę wówczas, gdy nie został przez sprawcę zawiniony. Pod wpływem błędu faktycznego działa na przykład mężczyzna, który wychodząc z zakładu fryzjerskiego zabiera z wieszaka kapelusz, będąc przekonany, że należy on do niego.
dalej
Sądy szczególne są powołane do sądzenia określonych rodzajów spraw. W przeciwieństwie do sądów powszechnych, mających charakter uniwersalny, sądy szczególne są sądami specjalistycznymi i mają ściśle wytyczony zakres działania. Ilość spraw rozpatrywanych przez sądy szczególne jest w zestawieniu z działalnością sądów powszechnych niewielka.
Do sądów szczególnych należą obecnie jedynie sądy wojskowe. Sądy wojskowe sprawują wymiar sprawiedliwości w stosunku do osób wojskowych. Osoby cywilne podlegają sądom wojskowym tylko wyjątkowo, w sprawach o określone przestępstwa (np. szpiegostwo). Jurysdykcja sądów wojskowych obejmuje więc jedynie ograniczony krąg osób. Sądy wojskowe rozpatrują wyłącznie sprawy karne. Nadzór nad sądami wojskowymi sprawuje Sąd Najwyższy (Izba Wojskowa).
dalej
Przepisy części szczególnej kodeksu karnego dotyczące poszczególnych przestępstw nie określają kar w sposób sztywny. Wyznaczają jedynie granice, w jakich sąd powinien karę wymierzyć. Na przykład według art. 173 § 1 k.k. kto zawiera małżeństwo, pomimo że pozostaje w związku małżeńskim, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”. Art. 279 § 1 stanowi, że „kto kradnie z włamaniem, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat”.
dalej
Podstawowym źródłem prawa karnego jest kodeks karny (k.k.) z 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny składa się z trzech części: ogólnej, szczególnej i wojskowej. W części ogólnej zostały uregulowane podstawowe zagadnienia prawa karnego. Należą do nich na przykład: zasady odpowiedzialności karnej, formy popełnienia przestępstwa, okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną, kary, przedawnienie, zatarcie skazania.
dalej
