SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH

Państwo realizuje swoje funkcje oraz rozliczne zadania szczegółowe w różnych dziedzinach życia społecznego przy pomocy przeznaczonego do tego aparatu. Ma on postać systemu organów, które na poszczególnych odcinkach występują jako reprezentanci państwa i w granicach przyznanych im przez prawo kompetencji wykonują zadania państwa. Pojęcie organu państwowego wywołuje spory w nauce prawa konstytucyjnego i z samej natury jest trudne do zdefiniowania. Możliwe są tu różne punkty widzenia (podmiotowy, przedmiotowy i in.).

Według szerzej akceptowanego poglądu organem państwowym jest odpowiednio zorganizowana instytucja, utworzona na podstawie przepisów prawa i powołana do wykonywania określonych zadań w imieniu państwa, będąca częścią aparatu państwowego. Z podmiotowego punktu widzenia organ państwowy może być jednoosobowy lub kolegialny.

System organów państwowych powinien być spójny i harmonijnie zbudowany. Powinien być oparty na jednolitej myśli przewodniej, której jego konstrukcja jest podporządkowana. W okresach przebudowy ustroju państwa dochodzi nieraz do zakłócenia tej harmonii, która dopiero z biegiem czasu jest stopniowo przywracana.

Według konstytucji z 1997 r.: „Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej” (art. 10 ust. 1). Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

Następstwem podziału władz jest również podział organów państwowych na: 1) organy ustawodawcze, 2) organy wykonawcze, 3) organy sądownicze (sądowe). Do organów ustawodawczych należą organy państwowe tworzące prawo o randze ustawy. Należą do nich Sejm i Senat.

Organami wykonawczymi są obok Prezydenta i Rady Ministrów przede wszystkim organy administracyjne, zarządzające, które kierują przypisanymi im dziedzinami działalności państwowej (Prezes Rady Ministrów, ministrowie, wojewodowie i in.), a także inne, wykonujące powierzone im zadania, na przykład organy kontroli państwowej (NIK, PIH). Podstawę ich działania stanowią akty prawne wydane przez organy ustawodawcze.

Należy zwrócić uwagę, że organy wykonawcze mogą posiadać pewne kompetencje w dziedzinie tworzenia prawa. Na przykład Prezydent odgrywa znaczącą rolę w procesie stanowienia ustaw, gdyż dysponuje prawem weta. Niektóre organy wykonawcze (np. ministrowie stojący na czele resortów), mogą również wydawać przepisy, a więc tworzyć prawo, chociaż tylko na podstawie upoważnień ustawowych i w granicach tych upoważnień.

Organami sądowniczymi (sądowymi) są niezawisłe sądy, wspomagane przez inne organy wymiaru sprawiedliwości, na przykład prokuraturę, oraz przewidziane w konstytucji trybunały, na przykład Trybunał Konstytucyjny.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>