SĄD NAJWYŻSZY

Sąd Najwyższy jest naczelnym organem sądowym, albo – jak to określa ustawa – organem władzy sądowniczej. Jest powołany przede wszystkim do sprawowania wymiaru sprawiedliwości, a nadto do wypełniania innych zadań przewidzianych przepisami. Zadanie Sądu Najwyższego w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości polega przede wszystkim na sprawowaniu zwierzchniego nadzoru nad wszystkimi sądami

– powszechnymi i wojskowymi, a to w celu zapewnienia zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa tych sądów. Sąd Najwyższy posługuje się tu środkami przewidzianymi przez ustawę, do których należą m.in. rozpoznawanie środków odwoławczych od orzeczeń sądowych stosownie do przepisów prawa procesowego, w tym kasacji w sprawach cywilnych i karnych oraz podejmowanie uchwał zawierających wykładnię przepisów, które budzą wątpliwości, wskutek czego ich stosowanie wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, sądów wojskowych lub samego Sądu Najwyższego.

Z wnioskiem o rozstrzygnięcie rozbieżności w interpretacji przepisów może wystąpić pierwszy prezes Sądu Najwyższego, Rzecznik Praw Obywatelskich, Prokurator Generalny oraz, w zakresie swojej właściwości, Rzecznik Ubezpieczonych.

Uchwałę zawierającą wyjaśnienie przepisów Sąd Najwyższy podejmuje w składzie siedmiu sędziów, w składzie całej izby, w składzie połączonych izb lub w pełnym składzie Sądu Najwyższego. Skład może odmówić podjęcia uchwały, w szczególności gdy przepis nie wymaga interpretacji. Uchwały Sądu Najwyższego podjęte w większych składach uzyskują automatycznie moc zasad prawnych. Skład siedmiu sędziów także może nadać swojej uchwale moc zasady prawnej. Odstąpienie w przyszłości przez Sąd Najwyższy od zasady prawnej wymaga uchwały podjętej przez odpowiedni skład.

Poza zadaniami z zakresu wymiaru sprawiedliwości Sąd Najwyższy wykonuje inne czynności. Można tu wymienić na przykład opiniowanie projektów ustaw i innych aktów normatywnych, na podstawie których orzekają i funkcjonują sądy, a także, gdy uzna to za celowe, innych ustaw. Sąd Najwyższy stwierdza ważność wyborów do Sejmu i Senatu, wyboru Prezydenta, a także referendum ogólnokrajowego i konstytucyjnego oraz rozpatruje protesty wyborcze.

Sędziów Sądu Najwyższego powołuje Prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Stanowisko to mogą objąć sędziowie i niektóre inne osoby wyróżniające się wysokim poziomem wiedzy prawniczej, odpowiadające kryteriom wymienionym w ustawie. Sąd Najwyższy dzieli się na cztery izby:

– Izbę Cywilną,

– Izbę Karną,

– Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych,

– Izbę Wojskową.

Na czele Sądu Najwyższego stoi pierwszy prezes, powoływany przez Prezydenta spośród dwóch kandydatów przedstawionych przez zgromadzenie ogólne sędziów Sądu Najwyższego. Jego zastępcami są prezesi, których powołuje Prezydent. Prezesi zastępują pierwszego prezesa w ustalonym przez niego zakresie, a jednocześnie stoją na czele poszczególnych izb.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>